html5 templates
Mobirise
Bijdrage van het Openbaar Ministerie
’t Waeske:
Verstrekken van alcohol niet zonder gevolgen
Op 29 oktober 2016 krijgen de ouders van een 15-jarige jongen het verschrikkelijke bericht dat hun zoon bij een tragisch ongeval om het leven is gekomen. Hij is rond 3 uur in de nacht op de autosnelweg aangereden door een auto. Waarom de jongen de snelweg overstak zal altijd een raadsel blijven. Wel is vast komen te staan dat de jongen erg veel alcohol in zijn bloed had.
Mobirise
De jongen bezocht in de nacht van 28 op 29 oktober 2016 een jeugdsoos. Getuigen verklaren dat de jongen 4 à 5 halve liters bier en een aantal shotjes heeft gedronken. Hij bezocht die jeugdsoos voor het eerst om naar een Halloweenfeestje te gaan en kreeg daar de kans een enorme hoeveelheid alcohol tot zich te nemen. Hoe is dat mogelijk?
Uit getuigenverklaringen, ook van het barpersoneel zelf, blijkt dat minderjarigen probleemloos alcohol konden kopen en nuttigen. De verantwoordelijken zeggen dat in de soos niet consequent gecontroleerd wordt en er niet zo op leeftijd gelet wordt.
De jongen is zichtbaar dronken. Om niet te vallen moet hij zich vasthouden en ook moet hij braken. Toch ontfermt niemand zich over hem.

De jongen blijft alleen, zonder vrienden, in de soos achter en vertrekt uiteindelijk alleen. Zijn laatste fiets- en wandeltocht.

Alcoholhoudende drank en minderjarigen gaan niet samen. Het ontwikkelende jongerenbrein is niet goed in staat om gevaren en gevolgen in te schatten. Het zijn doorgaans jongeren die experimenteren met alcohol en drugs en het gevaar opzoeken. Dodelijke slachtoffers met alcohol- en drugsgebruik, vallen dan ook veelal onder jongeren. Daarnaast reageert het ontwikkelende jongerenbrein anders op alcohol dan van een volwassene. Zo is aan jongeren veelal niet te zien dat er te veel gedronken is, totdat het te laat is; ‘out gaan’ door drank kan dan het gevolg zijn.

In deze zaak hebben de volwassenen hun verantwoording niet genomen. Jongeren moeten tegen het gebruik van alcohol beschermd worden, omdat ze dat zelf niet kunnen. Het barpersoneel weet dit en heeft de instructie “Verantwoord Alcohol Schenken” ook gevolgd. Toch werd er niet om een legitimatie gevraagd en was men ervan op de hoogte dat minderjarigen alcohol dronken. Het aanwezige barpersoneel en bestuursleden van de soos deden echter niets met deze informatie. Was dat wel gebeurd, dan was veel leed bespaard gebleven.

In aanvulling op de bestaande wetgeving is het vanaf 1 januari 2014 voor jongeren tot 18 jaar niet toegestaan alcohol of tabak te kopen of in het openbaar in bezit te hebben. Hiermee wordt beoogd het gebruik van alcohol onder jongeren en de daarmee gerelateerde problemen terug te dringen. Er zijn verschillende campagnes op gang gekomen om de regels duidelijk te maken. Onder andere met posters waarop duidelijk staat dat onder de 18 jaar het kopen en drinken van alcohol niet kan en niet mag:Nix 18’
Het bestaan van de jongerenvereniging die een feestavond organiseert moet voor veel ouders een fijne gedachte zijn geweest. Je kind wil op stap gaan en hangt in ieder geval niet op straat rond en bovendien is er toezicht. Maar wisten de ouders dat het in ieder geval tot in de fatale nacht van 28 op 29 oktober 2016 een plek was waar jongeren kwamen om voor weinig geld alcoholische dranken te nuttigen? Gebleken is dat het aantal jongeren dat in de soos alcohol dronk en aangeschoten of zelfs dronken werd zorgwekkend is. Het schenken aan minderjarigen was in onderhavige soos dan ook géén incident maar eerder de regel.

Het echt dronken worden van een minderjarige, zeker met de verschrikkelijke gevolgen zoals in dit geval, mag zich nooit meer voordoen. De dood van de jongen had voorkomen kunnen worden als de soos zich aan de bestaande wet- en regelgeving had gehouden.

Omdat er geen sprake is van een individuele barman die in strijd met de regels heeft geschonken er sprake is van structureel niet handhaven door de vereniging zelf, is er voor gekozen de betreffende vereniging strafrechtelijk te vervolgen. Er is immers sprake van een handelen of nalaten uit hoofde van werkzaamheden ten behoeve van de vereniging. Dit neemt echter niet weg dat iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid draagt en vervolging van de individuele barman wel tot de mogelijkheden behoort.
De jongen is dronken gemaakt in de soos. Dat hij dronken zou worden was te voorzien en bovendien ook het daadwerkelijke gevolg. Dit valt de vereniging aan te rekenen net zoals de vreselijke gevolgen, de dood van de jongen. Gelet op het verweten artikel, 252 Wetboek van Strafrecht, hoeft opzet op dit gevolg niet aangetoond te worden. Wel dient er een causaal verband te zijn tussen de gedraging van de maatregelen en het ingetreden gevolg. Het gedrag van de jongen, wat uiteindelijk heeft geleid tot de fatale aanrijding, is veroorzaakt door de dronken toestand waarin hij verkeerde en in welke toestand hij door het handelen van de vereniging is gebracht.

Voor het verstrekken van alcohol aan een minderjarige eist het Openbaar Ministerie tijdens de strafzitting een geldboete van 1000 euro en vordert de voorwaardelijke sluiting van de soos voor de duur van een halfjaar met een proeftijd van 5 jaar en voor het dronken maken van de jongen een voorwaardelijke geldboete van 10.000 euro eveneens met een proeftijd van 5 jaar, met als maatregel storting van 10.000 euro ten bate van de stichting Jeugd en Alcohol. Deze stichting stelt zich onder andere ten doel ‘het bevorderen van die activiteiten op het gebied van wetenschappelijk onderwijs, bewustwording en advisering, onderzoek en gezondheidszorg al dan niet in samenwerking met anderen, die een bijdrage kunnen leveren tot vergroting en verbreding van de kennis en schade van alcohol’.

Het Openbaar Ministerie eist deze maatregel in de hoop dat de dood van deze jongen en de behandeling ter zitting zal bijdragen aan het vergroten en verbreden van die kennis.

De rechtbank beslist dat de vereniging inderdaad tekort is geschoten. Het ging niet om een incident. Het was bekend dat de jongeren daar alcoholische dranken konden nuttigen. De rechtbank neemt het, net zoals het OM, de vereniging kwalijk dat er alcoholische dranken zijn verstrekt en dat niemand er voor gezorgd heeft dat de jongen veilig thuis kwam. De rechtbank acht het aannemelijk dat de jongen door zijn dronkenschap gedesoriënteerd is geraakt, de verkeerde kant uit is gefietst en vervolgens onder invloed van alcohol de noodlottige beslissing heeft genomen om zich op de A2 te begeven. Dit gevolg van zijn dronkenschap is ook voorzienbaar. Het nemen van verkeerde beslissingen in het verkeer is nu juist kenmerkend voor alcoholintoxicatie. De rechtbank veroordeelt de vereniging tot een geldboete van 15.000 euro waarvan de helft voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar. De rechtbank gaat niet mee met de door de officier van justitie geëiste maatregel van storting van een geldbedrag aan een stichting, omdat deze stichting niet als doel heeft de belangen van slachtoffers van een strafbaar feit te behartigen. Voor het verstrekken van alcohol aan een minderjarige volgt de rechtbank de officier van justitie met een geldboete en voorwaardelijke sluiting, maar verkort de proeftijd tot 3 jaar.

Copyright (c) 2018 | Forum Romanum is een samenwerkingsverband tussen de Rechtbank Limburg, het Openbaar Ministerie Limburg en de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de UM. Deze samenwerking beoogt een onderlinge dienstverlening, waarbij wordt gedacht aan cursussen, congressen, deelname aan de oefenrechtbank, stages etc. Het doel van Forum Romanum? Delen van kennis en kunde!

Contact Redactieraad Forum Romanum