free website maker
Mobirise
Bijdrage van de Rechtbank Limburg
Big Data en Data Science in toga en bef
Op 21 februari 2018 trainden de Leidse hoogleraar prof. dr. H. Jaap van den Herik en zijn Maastrichtse collega prof. dr. ir. J.C. (Jan) Scholtes een handvol belangstellende rechters en de president van de Rechtbank Limburg in Big Data en Data Science
Mobirise
Jaap van de Herik leidde het gezelschap in de morgen met vaste hand door het schier onafzienbare Terra Incognita van gebruik van enorme dataverzamelingen voor juridische doeleinden. Hoe zet je die kennisbronnen met behulp van kunstmatige intelligentie in om de kwaliteit van de rechtspraak te verhogen? Hoe kan de rechter in alle digitaal opgeslagen rechtspraak zo effectief mogelijk naar gelijke casus zoeken? Is het denkbaar dat kunstmatige intelligente systemen het traditionele rechterswerk overnemen? Van den Herik gebruikte een eenvoudige casus van schade door een losliggende trottoirtegel als kapstok om de deelnemers in te wijden in de mogelijkheden van data science. Via DeepBlue, Watson, AlphaGo en andere digitale superbreinen toonde hij aan dat wie zijn inaugurale rede “Kunnen computers rechtspreken?” heeft gelezen, weet dat daar een positief antwoord op te geven is. Dat dit tot een hoogst geanimeerde discussie tussen alle aanwezigen leidde, is niet vreemd. Van den Herik sloot daarom wijselijk af met de waarschuwing zich daarop niet blind te staren: het blijft de verantwoordelijkheid van de rechterlijke macht zélf het grote technologiedebat te voeren en doordacht met nieuwe technieken om te gaan, maar die zeker niet te negeren.

De middag bood aan Jan Scholtes het podium om de deelnemers de stap van theorie naar praktijk te laten maken. Scholtes is betrokken bij Zylab, het bedrijf dat in grote VN-tribunalen de dossiers met miljoenen pagina’s tekst succesvol digitaal nazocht op relevante informatie. Juristen willen zeker weten dat zij uit dossiers alle relevante zaken ophalen en dat vergt bij complexe zaken oneindig lezen en onthouden. Digitale textmining in combinatie met kunstmatige intelligentie levert volgens onderzoek beduidend effectievere resultaten op dan een vergelijkbare menselijke zoektocht. Scholtes zette de deelnemers praktisch aan het werk: zoek eerst met behulp van de klassieke heuristische methode (googelen) in de ECLI naar uitspraken over een roofoverval op een juwelier met geweld, en daarna via het Zylab systeem van textmining en artificiële intelligentie. Waar ouderwets zoeken met moeite ongeveer zeven relevante resultaten opleverde, kwam de Zylab-zoektocht vrijwel op het drievoudige uit. Scholtes vroeg zich in de afsluitende discussie af of de deelnemers de voorbeelden van actuele AI-toepassing overtuigend en toepasbaar vonden. Door ontdekkingsadrenaline opgestookt was het antwoord eensluidend: een overtuigender blik in de nabije toekomst hadden zij nooit eerder gehad. Er komt op AI-gebied heel veel op de rechtspraak af, de digitale zeilen moeten (weer hersteld) hoognodig bijgezet worden. 

mr. dr. J.J. Groen 
Kantonrechter | Rechter-commissaris  Rechtbank Limburg 

Copyright (c) 2018 | Forum Romanum is een samenwerkingsverband tussen de Rechtbank Limburg, het Openbaar Ministerie Limburg en de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de UM. Deze samenwerking beoogt een onderlinge dienstverlening, waarbij wordt gedacht aan cursussen, congressen, deelname aan de oefenrechtbank, stages etc. Het doel van Forum Romanum? Delen van kennis en kunde!

Contact Redactieraad Forum Romanum